Bitcoin: Đồng tiền vô chính phủ – Phần 3: Đồng tiền nào cũng có hai mặt

(Xem Phần 1: Lịch sử tiền tệ kỹ thuật số, Phần 2: “Thợ mỏ” và công cuộc “khai thác mỏ”)

Khi ngày càng có nhiều “thợ mỏ” cạnh tranh nhau để xử lý các giao dịch, việc “khai thác mỏ” lại càng yêu cầu nhiều tính toán hơn. Brock Tice, một “thợ mỏ” ở St. Paul (Minnesota, Mĩ), có cả một căn phòng chứa đầy máy tính tham gia “khai thác mỏ” đủ để sưởi ấm cả căn phòng vào mùa đông. Tuy nhiên Tice đến với mạng bitcoin vì một lý do khác. Anh nghĩ đó là một cách tốt hơn để nhận tiền từ các khách hàng trực tuyến.

Năm 2009, Brock Tice bắt đầu bán những chiếc đèn nhỏ màu xanh có hình chim hoàng yến từ nhà mình ở New Mexico. Anh nhanh chóng mất kiên nhẫn với các kiểu thanh toán truyền thống. “Tôi đã mất một thời gian để nghĩ ra rằng tôi cần có một dạng tiền tệ kiểu như Bitcoin,” anh nói. “Tôi điều hành vài doanh nghiệp nhỏ và việc nhận hay trả tiền quả là tốn kém.” Ví dụ như mỗi khi một khách hàng trả tiền thông qua PayPal, Tice phải trả 2.9% số tiền anh nhận được từ khách hàng cộng thêm một khoản phí nhỏ. Với các đơn hàng quốc tế, anh còn phải trả nhiều hơn. Phí của Google Checkout và thẻ tín dụng cũng ở mức đó, và với mỗi loại hình thanh toán anh lại phải mở một tài khoản với công ty xử lý loại giao dịch đó, rồi phải tin tưởng rằng công ty đó cuối cùng sẽ trao lại tiền cho mình. Sau khi đọc được về cách Bitcoin hoạt động, Tice quyết định chọn nó làm một phương thức trả tiền trên trang web của mình.

Với các thương nhân như Tice, lợi ích của Bitcoin là quá rõ ràng. Ngoài việc không yêu cầu trả phí (ít nhất là vào thời điểm hiện tại – trong tương lai Bitcoin sẽ có một cơ chế, không bắt buộc, để các “thợ mỏ” có thể thu phí), các giao dịch Bitcoin sẽ giúp anh tránh được các yêu cầu trả lại tiền trong các trường hợp thẻ tín dụng bị sử dụng không hợp lệ. Trong hệ thống Bitcoin, tất cả các giao dịch đều là không thể thay đổi được.

Ở chiều ngược lại, không giống như các khách hàng dùng thẻ tín dụng, khách hàng trả bằng bitcoin sẽ không có cách nào lấy lại tiền nếu Tice không giao hàng. Nhưng bất kỳ kiểu giao dịch tài chính nào khác vẫn cần phải có một mức độ tín nhiệm nào đó đấy thôi. Và một số khách mua hàng thích tin tưởng rằng một người bán sẽ thực hiện giao dịch một cách trung thực hơn là người đó sẽ bảo vệ các thông tin nhạy cảm. Mới mùa xuân năm 2012, tin tặc đã đột nhập được vào mạng PlayStation của Sony và ăn cắp các thông tin tài khoản cá nhân như số thẻ tín dụng, ngày sinh, tên đăng nhập, mật mã, địa chỉ nhà riêng, và mọi tên tuổi khác có liên quan đến chúng. Chỉ vài ngày sau đó, nó lại xảy ra lần nữa, và chỉ trong một tuần khả năng bảo mật của hơn 100 triệu tài khoản Sony rơi vào tình trạng nguy hiểm. “Tôi nghĩ rằng Bitcoin thật sự có khả năng thay đổi những kỳ vọng của chúng ta về những thông tin mà ta đưa cho người bán hàng,” Gavin Andresen, người điều hành dự án Bitcoin, nói.

Hệ thống Bitcoin lại có những vấn đề của riêng nó đối với tin tặc. Ngoại trừ một số ít các “thợ mỏ” chân chính, hầu hết mọi người mua bitcoin thông qua các sàn giao dịch bằng cách trả đô-la, euro, hay bất cứ cái gì. Các sàn giao dịch này cũng cho phép những người bán hàng đổi các bitcoin mà họ thu được thành các dạng tiền tệ khác. Thật không may là khả năng bảo mật của các sàn giao dịch này lại không được tốt như bản thân các phần mềm máy khách Bitcoin. Sàn giao dịch trực tuyến lớn nhất, Mt. Gox, mất 500 000 bitcoin vào tay tin tặc vào tháng 6/2011 và việc này đã làm giá bitcoin rớt xuống thảm hại. Bất cứ ai đầu tư vào bitcoin tốt hơn hết nên hiểu rằng bitcoin sẽ không ổn định như đồng đô-la, theo Michael Kagan, giám đốc điều hành của ClearBridge Advisors, một quỹ đầu tư ở New York.

Bất kể những thay đổi lên xuống của bitcoin, nhiều người tham gia sử dụng từ giai đoạn bitcoin mới ra đời đã tích cóp được cả những gia tài ảo khi việc “khai thác mỏ” còn dễ dàng, vì vậy họ có động cơ để giữ cho hệ thống hoạt động (giả dụ rằng đã họ không đổi nó ra tiền mặt khi giá bitcoin lên đỉnh). Có thể là họ đang tích trữ tiền bitcoin, như nhận định của nhà kinh tế học Paul Krugman, và họ sẽ đợi cho giá lên lần nữa khi mà việc “khai thác mỏ” đang trở nên cạnh tranh và tốn kém. Và nếu việc tạo bitcoin mới với tốc độ không đổi đã giúp thu hút những người nhiệt tình tham gia vào giai đoạn đầu thì nó cũng tạo ra một rào cản quá cao cho những người muốn tham gia vào giai đoạn này. “Nếu có một cái gì đó là gót chân Achilles của Bitcoin thì đó có lẽ là chính bản thân Bitcoin,” Szabo nói.

Nếu Bitcoin thật sự thất bại, nó có thể biến mất trong một hoạt động kiểu như ăn thịt đồng loại. Nakamoto đưa ra mô hình chuỗi khối giao dịch, nhưng những người tạo mật mã đã bắt đầu cải tiến nó. Tốc độ tạo tiền chỉ là một trong nhiều thứ có thể được thay đổi. “Bitcoin là cá thể đầu tiên của một giống loài mới,” nói như Garzik. “Người ta sẽ học hỏi từ Bitcoin và tạo ra một cái khác tốt hơn, hoặc là quy mô của Bitcoin sẽ buộc nó phải tiến hoá và tự học từ những sai lầm của chính nó.”

Giới thiệu về tác giả: Morgen E. Peck chưa bao giờ thấy có lý do gì để viết về tiền bạc hay tài chính. Mãi cho đến khi cô tham dự một cuộc hội thảo về tiền tệ mã hoá Bitcoin và nói chuyện với những người theo xu hướng vô chính phủ, các lập trình viên, nhân viên ngân hàng, những người làm mật mã, người theo chủ nghĩa tự do, các luật sư tài chính, và một người dẫn chương trình trò chơi. Sau khi tôi luyện qua cái lò của những ý tưởng này, cô đã thay đổi. “Cá nhân tôi muốn cảm ơn Satoshi Nakamoto [người được cho là đã tạo ra Bitcoin] vì cuối cùng đã làm cho tiền bạc trở nên đủ thú vị để tôi có thể viết về nó,” cô nói.


Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: